تحولات روزهای اخیر و بهویژه خروجی سفر پرهیاهو اما بیدستاورد دونالد ترامپ به پکن، بیش از هر چیز پرده از یک واقعیت جدید در نظام بینالملل برداشت: دوران تحمیل اراده یکجانبه واشنگتن به پایان رسیده است. بررسی محورهای تحلیلی ۲۶ اردیبهشت نشان میدهد که برخلاف گمانهزنیهای غربی مبنی بر احتمال معامله پکن و واشنگتن بر سر تهران، پایداری هوشمندانه ایران توانسته است خود را به عنوان یک متغیر مستقل و تعیینکننده بر سیاستهای ابرقدرتها دیکته کند. امروز نه تنها جلوههای اقتدار ایران در تثبیت حاکمیت مطلق بر تنگه هرمز و نمایش گزینههای نوظهور دفاعی، محاسبات جنگطلبان را با اختلال راهبردی مواجه کرده، بلکه کاخ سفید را در یک «جنگ تابآوری» فرسایشی گرفتار ساخته است؛ کارزاری که در آن زمان به نفع ایران حرکت میکند و سردرگمی استراتژیک آمریکا را، چه در برابر استواری تهران و چه در مقابل موضع قاطع چین در مسئله تایوان، به اوج خود رسانده است.
محورهای تحلیلی 26 اردیبشهت:
1- ناکامی ترامپ در سفر به چین بیشتر از انتظارات بود.
- بر خلاف برخی پیش بینی ها در باره احتمال معامله چین با آمریکا بر سر ایران ترامپ هیچ امتیازی در خصوص ایران نتوانست از شی جی پنگ بگیرد. برخی نشانه های مهم ناکامی ترامپ:
- اعتراف ترامپ به تاکید شی بر ادامه تعامل نفتی ایران و چین.
- عدم اظهار نظر چینی ها در جریان سفر ترامپ در باره هر گونه موضوعی که به ایران مربوط میشود.
- تاکید پکن بر مخالفت چین با جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران بلافاصله پس از بازگشت ترامپ.
- تاکید پکن بر حق ایران در استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای.
- تهدید شی به جنگ در صورت عدم تغییر سیاست آمریکا در باره تایوان.
- پیامهای اقتدار پرتعداد غیرکلامی و مبتنی بر زبان بدن توسط چینی ها در سفر ترامپ.
2- ایران برای تثبیت اقتدار خود به متغیرهای داخلی خود اتکا دارد.
- در شروع جنگ تحمیلی سوم هیچ موضع قاطع جدی توسط قدرتهای بزرگ همچون چین و روسیه علیه آمریکا شنیده نشد.
- ایران با ایستادگی و قدرت و شجاعت نیروهای مسلح و همراهی گسترده مردم ناکامی را به تنهایی بر دشمن تحمیل کرد.
- ارتباطات بین المللی و دیپلماتیک اگرچه برای تثبیت پیروزی حتما لازم و ضروری است اما برای ادامه مسیر ایران، اراده خودش تعیین کننده است.
- ایران در برابر دشمن آمریکایی صهیونی قدرت میدانی و ملی خود را به نمایش گذاشت و همزمان به همه دنیا چه دوستانش و چه دشمنانش نشان داد با ایرانی متفاوت طرف هستند.
- در معادله قدرت جهانی و منطقه ای اثبات توانایی و اقتدار ایران است که به عنوان متغیر مستقل بر تصمیمات و سیاستهای همه قدرتها و کشورها اثر میگذارد و به عبارتی پس از پیروزی ایران در جنگ اخیر این کشورها و قدرت های دیگر هستند که نگاهشان به ایران است و نه برعکس.
3- کنترل هوشمند و مدیریت شده تنگه هرمز توسط ایران تثبیت شده و مساله ای تمام شده است.
- تصمیم هوشمندانه به اجازه تردد تعداد زیادی شناور چینی از جمله چند نفتکش بزرگ به عبور از تنگه هرمز حاکی از تبدیل شدن حاکمیت ایران بر این تنگه به عنوان امر واقع دارد.
- این تصمیم ساده روی سیر گفتگوهای دو ابرقدرت در سفر ترامپ به چین هم اثر گذاشت.
- با این اقدام ایران به دوست و دشمن نشان داد در استفاده از ابزار تنگه هرمز برای تعیین معادلات جهانی تخصص دارد.
- از این به بعد هم ایران با رعایت منافع ملی و امنیت خود به صورت هوشمندانه کنترل تنگه هرمز را ادامه خواهد داد.
- منطق ایران برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز علاوه بر موازین حقوقی و عقلی منطق قدرت است. همان منطقی که دشمنان سالها آن را به عنوان سلاح برنده در برابر ایران بکار بردند.
4- سردرگمی راهبردی آمریکا فقط در برابر ایران نیست. در برابر چین هم آمریکا سردرگم است.
- ترامپ دچار سرگردانی و بی تصمیمی است که خطرناکتر از تصمیم غلط است.
- ترامپ با ابراز مواضع متناقض و عصبی علنا در حال نمایش عجز ابرقدرت پوشالی آمریکا به دنیا است.
- این عجز تصمیم گیری چالشی راهبردی برای آمریکا است و در ارتباطات آمریکا با دیگر کشورها و قدرت ها هم قابل مشاهده است.
- در سفر ترامپ به چین، وی نتوانست در باره موضوع تایوان موضع روشن و دقیق بگیرد و سردرگمی خود را نشان داد. چون تکرار مواضع قبلی یعنی اعلام شکست و بی فایده بودن سفر و پذیرش شروط چین در باره تایوان بویژه قطع حمایت تسلیحاتی با هدف امتیاز گیری در موضوع ایران هم به لحاظ راهبردی دو حزبی آمریکا در برابر چین رقیب امکان نداشت.*
*5- جنگ تاب آوری بین ایران و آمریکا در جریان است و زمان به شدت به ضرر ترامپ است.
- تهدیدهای پی در پی به شروع مجدد جنگ با ایران از سویی و ارسال پیغام و پسغام و درخواست ادامه تبادل نظر در باره شروط ایران برای پایان جنگ نشان میدهد ترامپ در تله زمان گرفتار است.
- استمرار محاصره دریایی در طول بیش از یک ماه نتوانست ایران را تسلیم کند و برای تسلیم ایران ترامپ به زمان بسیار بیشتری نیاز دارد که با توجه به واقعیتهای میدانی ممکن است حتی در دراز مدت هم اثر بخش هم نباشد.
- از سوی دیگر افزایش وخامت شاخص های اقتصادی همچنان به ضرر آمریکا در جهان ادامه دارد.
- تنها راه باقیمانده بری ترامپ تهدیدهای پراکنده از سویی و تلاش برای تماس و ارتباط پشت پرده با ایران از سوی دیگر برای پایان دادن به این وضعیت است.
6- رونمایی از گزینه های مصرف نشده ایران تصمیم گیری را برای امریکا سخت تر کرده است.
- گزینه های جدیدی همچنان در حال پیدایش هستند که ایران و جبهه مقاومت میتوانند در صورت شروع دوباره جنگ از آنها استفاده کنند.
- سکوت معنی دار ایران در برابر طرح این گزینه ها از سوی رسانه ها و کارشناسان به ابهامات آمریکا در باره هزینه و فایده شروع دوباره جنگ با ایران دامن زده است.
