فضلالله ناصرپور، نویسنده کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا»، در آیین رونمایی این اثر پژوهشی گفت: این کتاب با هدف ثبت مستند ساختار فرماندهی و عملکرد قرارگاههای مرکزی و کربلای سپاه در دوران دفاع مقدس، بهصورت دو جلدی و با تفکیک دقیق مقاطع زمانی و عملیاتی تدوین و منتشر شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت های سپاه، فضلالله ناصرپور، نویسنده کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا»، در آیین رونمایی از این اثر دو جلدی و گرامیداشت شهدای اطلاعات و عملیات قرارگاه کربلا (شهیدان سرلشکر غلامرضا محرابی و سردار احمد سیافزاده) که با حضور فرماندهان ارشد دوران دفاع مقدس، خانوادههای معظم شهدا، راویان و پژوهشگران در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس برگزار شد، به تشریح روند تدوین و محتوای این اثر پرداخت.
فضلالله ناصرپور با تشریح فلسفه دو جلدی شدن کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا»، اظهار کرد: واقعیت این است که بنای اولیه بر این بود که تنها عملکرد قرارگاه کربلای سپاه که در آستانه عملیات والفجر مقدماتی تأسیس شد، در یک جلد تدوین و منتشر شود. این کار تقریباً انجام شده بود، اما زمانی که اثر خدمت سردار غلامپور ارائه شد، ایشان فرمودند که تکلیف دوران قرارگاه مرکزی و دوره اولیه جنگ چه میشود؟
وی افزود: از آنجا که رویکرد ما عملیاتمحور بود، این سوال پیش آمد که اول جنگ چگونه پوشش داده شود. ابتدا تلاش کردیم با تقسیمبندی کتاب به بخشهای مرکزی، اول و دوم، موضوع را در همان یک جلد بگنجانیم، اما پس از ارائه مجدد، سردار غلامپور این روش را صحیح ندانستند و پیشنهاد دادند که قرارگاه مرکزی که قرارگاه بالادستی و مشترک با فرماندهی آقا محسن رضایی و شهید صیاد شیرازی بود، به عنوان یک موضوع جداگانه و قرارگاه کربلای سپاه نیز به عنوان موضوعی مستقل دیده شود.
نویسنده کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا» با تأکید بر لزوم تفکیک این دو مقطع زمانی و ساختاری، گفت: به دلیل تشابه اسمی میان قرارگاه کربلای مرکزی و قرارگاه کربلای سپاه و برای اینکه عملکردها بهصورت تفکیکشده دیده شود، تصمیم بر آن شد که کتاب در دو جلد منتشر شود. بر همین مبنا جلد اول به قرارگاه مرکزی کربلا و جلد دوم به قرارگاه کربلای سپاه اختصاص یافت.
وی با اشاره به بازه زمانی جلد اول توضیح داد: با توجه به اینکه قرارگاه کربلای مرکزی در آستانه عملیات طریقالقدس شکل گرفت، عملیات ثامنالائمه باقی میماند که تحت فرماندهی قرارگاه کربلا نبود، بلکه توسط ستاد عملیات جنوب که شهید داود کریمی تأسیس کردند و سپس آقایان رحیم صفوی و رشید فرماندهی آن را ادامه دادند، اداره میشد. بنابراین، در جلد اول، بررسیها از عملیات ثامنالائمه آغاز شده و تا پایان عملیات محرم ادامه مییابد.
ناصرپور در خصوص جلد دوم بیان کرد: جلد دوم به قرارگاه کربلای سپاه اختصاص دارد که از عملیات والفجر مقدماتی آغاز شده و تا پایان جنگ تحمیلی را پوشش میدهد.
این پژوهشگر دفاع مقدس به تشریح محتوای شکلی و آماری کتاب پرداخت و گفت: در این اثر جداولی تهیه شده که شامل حدود ۱۰ تا ۱۱ عنوان است؛ از جمله ساختار قرارگاه، اسامی موجود در ستاد قرارگاه، سازمان رزم خودی، سازمان رزم دشمن، شهدای شاخص از سطح گردان به بالا، آمار دقیق شهدا و مجروحین، جدول نیروی انسانی و همچنین عناوین مربوط به خدمات رزم و پشتیبانی رزم که در تمامی بخشها گنجانده شده است. همچنین در پایان هر عملیات، چهار نمودار تشکیلاتی شامل ترکیب رزمنده و ترکیب ستادی پیشبینی و ترسیم شده است.
وی با تصریح بر اینکه سندی در رابطه با ساختار تشکیلاتی آن زمان وجود نداشت، گفت: ساختاری که در این کتاب ارائه شده، پیش از این سندی نداشت. اما با توجه به سابقه حضور بنده در قرارگاه و مشورت با تعدادی از دوستان و همرزمان سابق و در نهایت چککردن اطلاعات با سردار غلامپور، توانستیم به ساختاری دست یابیم که بالای ۹۰ درصد با واقعیت آن زمان انطباق دارد.
نویسنده کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا» در خصوص بخش شرح عملیاتها اظهار کرد: ما شرح عملیات را بدون هیچگونه دخل و تصرفی و صرفاً با استناد به گزارشهایی که راویان قرارگاه در همان زمان تهیه کردهاند و همچنین طرحها و برنامههای خود قرارگاه، در کتاب آوردهایم.
وی یکی از نکات مثبت این اثر را مقدمه هر عملیات دانست و افزود: در مقدمه هر بخش، مطالبی جمعبندی شده است که حال و هوای حاکم بر آن عملیات در آستانه شروع را برای مخاطب ترسیم میکند. محتوای عملیات شامل حدود ۱۷ تا ۱۸ عنوان است که ذیل آنها به شرح جزئیات پرداخته شده است.
ناصرپور به فعالیتهای قرارگاه پس از پایان جنگ اشاره کرد و گفت: ما در این کتاب تا سال ۱۳۷۱ پیش رفتهایم و بخشی را تحت عنوان عملیات پدافندی قرارگاه آوردهایم. از زمانی که جنگ تمام شد تا سال 13۷۱، ما در حالت نه جنگ، نه صلح بودیم و قرارگاه همچنان فعال بود؛ یعنی آزادسازی یگانها صورت نگرفته بود و تنها به تدریج با کاهش حساسیتها، استعداد نیروها به یک سپاه رسید و خطوط دفاعی از حالت پیوسته به ناپیوسته و در نهایت به صورت پاسگاهی اداره شد.
وی با اشاره به اقدامات مهم انجام شده در این دوره چهار ساله که بخشی از آن تحت فرماندهی سردار غلامپور بود، تصریح کرد: کارهای بسیار بزرگی در این دوره انجام شد، از جمله طراحی و اجرای بزرگترین رزمایش تاریخ سپاه در سال ۱۳۶۹ در منطقه جفیر.
این پژوهشگر دفاع مقدس افزود: همچنین حدود ۱۵ طرح پدافندی و دفاعی در منطقه پیشبینی و اجرا شد که از سطح بسیار بالایی برخوردار بودند. علاوه بر این، بحث میلهگذاری مرزی نیز توسط قرارگاه در همین دوران انجام شد که لازم است در فرصتی مناسب بهطور مفصل به این دوران پدافندی و کارهای بزرگ صورتگرفته در آن پرداخته شود.
